Menu

Amenore (Adet Görememe) Nedir?

Amenore, halk arasında adet görememe olarak bahsedilen olgunun tıbbi adıdır. 2 şekilde gözlemlenebilmektedir. Amenore, sekonder seks karakterlerine bakılarak ayırt edilebilmektedir. Sekonder seks karakterleri kadınlarda meme gelişmesi, tüylenme; erkeklerde, ses kalınlaşması, sakal ve bıyık çıkması gibi karakterize özelliklere denmektedir. Buna göre 14 yaşına gelmiş bir kadının sekonder seks karakterleri gelişmemiş ise bu duruma primer amenore denmektedir. Eğer sekonder seks karakterleri gelişmiş ve adet başlamamışsa beklenilmesi gerek yaş 16dır. Bir diğer durum ise daha önce adet görmüş ancak en az 3 ay süre ile adet görme süresi kesilmiş olan bir kadında görülen ise sekonder amenore olarak adlandırılır.

Bir kadının adet görebilmesi için vücudundaki 4 bölümün normal olarak çalışması gerekmektedir. Bu bölümler; rahim ve vajina, yumurtalıklar, hipofiz bezi ve beyindir. Düzenli adet gören bir kadında hipotalamus, hipofiz, yumurtalıklar ve rahim tamamen normal olarak çalışmaktadır. Beyinde bulunan hipotalamus ve hipofiz FSH ve LH denilen hormonları ve yumurtalıkları uyarmaktadır. Uyarılan yumurtalıklar östrojen ve progesteron hormonlarını salgılar. Bu hormonlar da rahim iç tabakasını uyararak adet kanamalarının gelişmesini sağlamaktadır. Tüm bu aşamalar adet başlangıcı için gereklidir ve aynı düzende işlemelidir. Eğer düzen içerisinde bir bozukluk olursa adet kanaması başlamaz veya kesilir. Bu durumda adet görememe veya adet düzensizliği meydana gelmektedir.

Adet döneminin başlamaması yani primer amenore nedenleri arasında en sık görülen neden fizyolojik durumlardır. Herkesin yapı ve bünye olarak bedeni farklı koşullara sahiptir. Bu nedenle eğer böyle bir durum yaşanıyorsa endişeye kapılmadan en kısa zamanda bir uzmandan yardım almak gerekmektedir. Bunun dışında hipotalamus ve hipofize ait gelişen patoloji ve tümörler, kızlık zarında açıklık olmaması, galaktozemi, vajinada perde olması, radyoterapi, kemoterapi, ciddi beslenme bozukluğu, anoreksia, Primer hipotiroidizö, Cushing sendromu, Kalmann sendromu ve testiküler feminizasyon primer amenorenin nedenleri arasındadır.

Sekonder amenore adetin başlamış ancak 3 aydan uzun bir süredir gelmiyor olmasına denmektedir. Bu durumun başlıca nedeni gebeliktir. Gebelik dışında kişinin emzirme döneminde olması, menopoz, doğum kontrol hapı kullanımı sonrası gelişen amenore, stresi depresyon, anoreksia, obezite, hipofiz hastalığı, prolaktin hormonunun yüksek olması, diyabet, polikistik over sendromu, kemoterapi, radyoterapi, rahim içi yapışıklık gelişmesi, ilaç tedavisi, prematür ovaryen yetmezliği, erken menopoz, sarkoidoz, testesteron benzeri erkeklik hormonlarının artması durumu, prolaktinoma sekonder amenorenin nedenlerinden birkaçıdır.

Amonere teşhisi koyulması için öncelikle hormonal testler yapılmaktadır. Bu hormonal testlerde FSH, LH, prolaktin hormonlarının durumlarına göre ultrasonografik çekimler yapılmaktadır. Beyin içerisinde bir patolojiden şüphelenilmişse CT veya MR çekimleri yapılmaktadır. Bazı durumlarda HSG (histerosalpingografi), SİS (Salin İnfüzyon Sonografi veya histeroskopi ile rahim içinin gözlemlenmesi gerekebilmektedir. Amenorenin çeşidi olan sekonder amonerenin en güçlü nedeni hamileliktir. Bu nedenle öncelikle hamilelik durumunun olup olmadığından emin olunmalıdır. Gerekli testler yapıldıktan sonra hamilelik şüphesi yoksa diğer tedavi yöntemlerine başvurulur. Sekonder amonereye neden olan faktörler depresyon, stres, aşırı kilo veya aşırı zayıflık, yorgunluk gibi nedenler ise öncelikle bu durumların düzeltilmesi sağlanır. Eğer hiçbiri sekonder amonereye neden olmuyorsa o zaman neden olan etken saptanır ve tedavi süreci bu nedene göre oluşturulur.

Eğer sorun rahim, rahim ağzı veya vajen gibi organlardan kaynaklıyorsa bu durumda en sık başvurulan yöntem ameliyattır. Sorun beyinde bulunan hipofiz bezinde aşırı prolaktin salgılanmasına neden olan bir tümör ise tümörün boyutuna oranla ilaç tedavisi veya ameliyat çözüm olacaktır. Genellikle oluşan tümörler küçük boyutlu olduğundan ameliyat gerektirmeden ilaçlar ile normal düzeyine döndürülebilir ve adetin başlaması sağlanır. Bu durumda ameliyata gerek kalmamaktadır. Yumurtlama bozukluğuna neden olan polikistik over sendromu gibi sorunlar varsa bu sorunlar da ilaç tedavisi ve doğum kontrol hapları ile kontrol altına alınmaktadır. Bu tedavi sonucunda da adetin başlaması sağlanmaktadır.

Amenore (Adet Görememe) Nedir?

Yorum Bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir